Umetnost u doba romanike

 

Romanika-prvi stil u evropskoj umetnosti , posle antičkog perioda, svoj današnji naziv dobija tek u 19. veku, sa namerom da okarakteriše umetnost ranog srednjeg veka kao mešavinu umetnosti antičkog Rima, sa otonskom, karolinškom, germanskom, pa čak i vizantijskom umetnošću.  Ovaj stil razvijao se na tlu zapadne Evrope u 11. i 12. veku, u arhitekturi, skulpturi i slikarstvu, najviše za potrebe katoličke crkve, kao najdominantnijeg autoriteta i poručioca umetnosti ovog perioda.

Zamak Ludlov, Engleska

Pored crkava-katedrala, značajne građevine ovog doba bili su i zamkovi-domovi kraljeva ili bogatih gospodara, opasani masivnim odbrambenim zidinama, koji su svojom veličinom i lepotom jasan pokazatelj moći i bogatstva svojih vlasnika.  Unutar zidina, pored glavne tvrđave kao doma vladara, razvijaju se i drugi pomoćni objekti za poslugu,vojsku, riznice, konjušnice, oružarnice…tereni za viteške turnire. Ovo su upravo bila mesta za nama danas poznate filmske scene sa divnim gospama za čiju se naklonost bore neustrašivi vitezovi u svojim sjajnim odbrambenim oklopima.  Život ljudi onoga vremena, mada nije bio filmski nestvaran i romantičan, za bogato plemstvo, unutar svojih zamkova sa prijatnim i finim enterijerima, bio je lagodniji i prijatniji, u odnosu na domove i način života običnih ljudi.

Tapiserija iz Bajea, Francuska, 11. vek

Jedan od savremenih enterijera na vrlo specifičan način, u staroj romaničkoj crkvi, sa prepoznatljivim rimskim i romaničkim arhitektonskim elementima, oživljava duh romanike.

College Street Baptist Church, pozno viktorijansku crkvu građenu u romaničkom stilu, arhitekte Langley i Burketrans, transformisali su u nekoliko luksuznih gradskih domova zadržavajući njene stilske odrednice I prilagođavajući je modernom stilu života.

Enterijer privatne kuće, Toronto, Kanada

Čuvajući postojeću formu i visinu prostora, sa masivnim stubovima obloženim bež mermerom i povezanim belim polukružnim lukovima i krstastim svodovima, stvorili su elegantan enterijer sa prefinjenom aristokratskom atmosferom.  Prozorski otvori na bočnim zidovima, po obliku su romanički trolist ili četvorolist, takozvano volovsko oko.  Kamena podna obloga, u crno beloj kombinaciji, svojim slogom, ritmičkim ponavljanjem u skladu sa pozicijom stubova i otvora, naglašava dubinu prostora i podseća na podove romaničkih bazilika.

 Visina prostorija, velika količina svelosti, fina smirena kombinacija materijala i kolorita, inspirisana romaničkim stilom, koji nije toliko popularan u današnjem projektovanju i opremanju enterijera, uobličena veštom rukom arhitekata, rezultirala je prefinjenim gradskim domovima, koji u sebi čuvaju duh starog vremena pružajući svom vlasniku svu udobnost i konfor savremenog stanovanja.

Enterijer privatne kuće, Toronto, Kanada

 

Autor:

Miljan Torma