Gotika

Arte gotica”, termin osmišljen da podrugljivo označi umetnost od 12.-15. veka, na području zapadne Evrope i njeno varvarsko poreklo, danas je naziv originalnog, raskošnog stila, koji se smatra najsamostalnijim stilskim izrazom evropske umetnosti, posle antike.  Nastavljajući se na romaničku umetnosti, ovaj stil razvija sopstvene, karakteristične forme u arhitekturi i konstrukciji objekata, ostvarujući težnju ove epohe ka visini i grandioznosti.

Kraljev koledž, Kembridž, tavanica kapele

Naše, ustaljeno poimanje srednjeg veka, kao tamnog i mračnog doba i težina ovog perioda, izbledeće u trenutku kada posmatramo neke od najznačajnih građevina ovog doba – katedrale.  Odsustvo zidova, kao konstrukntivnih elemenata i zidnog slikarstva, nadomestili su vitraži – slike od raznobojnih komada stakla, koje u ove visoke prostore uvode veliku količinu raznobojne tople svetlosti.  Osećaj lebdenja, odvajanja od materijalnog i približavanja nebu, bliski duhu gotike, otkrivaju nam novo prijatno, svetlo i ljupko lice ovog doba.

Notre-Dame de Paris

I stambeni enterijeri ovog perioda, u dvorcima i građanskim kućama, iako ih nije puno sačuvano, bili su neuporedivo lepši, prijatniji i udobniji za život u odnosu na one iz perioda romanike.  Njihovi hladni, kameni zidovi, pokrivani su draperijama, koje su pored dekorativne uloge imale i ulogu da utople prostor, dok su u onim najluksuznijim enterijerima, zidovi oblagani drvetom. Eleganti, drveni ramovi sa ispunom čija polja su oslikana ili izrezbarena motivima i ornamentima tipičnim za gotiku česti su bili u tadašnjm enterijerima.  Jedan od najčešće korišćenih motiva je motiv servijete, ali i X prepleti, arkade sa prelomljenim lukom, loze, grančice…

Drvorez sa motivom servijete

Naš odabrani primer savremenog prostora u duhu ove stilske epohe je luksuzni, privatni radni prostor, nastao po željama i potrebama klijenta, a projektantski i dizajnerski ga je uobličio biro Jessica Helgerson interior design.  Adekvatna visina prostora i velike staklene površine, bili su samo početni elementi u razvoju ovog projekta, a uz drvenu oblogu i prelomljene lučne otvore, ostvarena je jasna i potpuna veza ovog prostora i gotičkog stila.

 Prostor na specifičan način gradi dve nama poznate slike gotike. Prva je mračna, stroga i elegantna strana, data monumentalnom, tamnom drveno oblogom, izdeljenom na vertikalna polja.  I na tavanici ovih kabineta prepoznajemo uticaj gotike, kroz geometrijsku šemu crnih, metalnih greda, koje podsećaju na kamena rebra na svodovima gotičkih katedrala. Drugu, svetliju, topliju stranu, pored velike količine prirodne svetlosti, grade i nameštaj i materijali uneti u ovaj prostor: staklene pregrade, toplo, fino obrađeno drvo, bledo zlatni somot…  Čak i dekoracija, poput visećih, staklenih elemenata, inspirisanih šiljastim završecima gotičkh građevina, dopunjuje i oplemenjuje onaj neogotički ambijent.

Autor:

Miljan Torma